Zaloguj
Reklama

Rak gruczołu krokowego

Autorzy: lek. Paulina Raczyńska
Rak gruczołu krokowego
Fot. medforum
(0)

Rak gruczołu krokowego jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z obwodowej strefy gruczołu krokowego. Rozpoznawany jest głównie u mężczyzn powyżej 50. roku życia. W Polsce stanowi 13% wszystkich nowotworów złośliwych u mężczyzn.

Reklama

Do czynników ryzyka zalicza się wiek i predyspozycję genetyczną – ryzyko zachorowania wzrasta dwukrotnie, jeśli chorował krewny 1. stopnia. W 70% przypadków rak powstaje w obwodowej części gruczołu, często wieloogniskowo.

Rak gruczołu krokowego czasem nie daje specyficznych objawów. Chorzy z miejscowym lub regionalnym zaawansowaniem odczuwają dolegliwości towarzyszące zwykłemu, łagodnemu przerostowi prostaty (częstomocz, nocne oddawanie moczu, nagłe parcie na mocz, pieczenie w trakcie oddawania moczu, uczucie niepełnego wypróżnienia czy wąski strumień moczu). Niekiedy może pojawić się krwinkomocz. W zaawansowanym etapie choroby objawy wynikają najczęściej z towarzyszących przerzutów.

Podczas badania palcem przez odbytnicę (per rectum) można wykryć guz zlokalizowany najczęściej w tylnej i bocznej części gruczołu. Typowo wyczuwa się niesymetryczne obszary stwardnień i guzków, w przeciwieństwie do przerostu łagodnego, w którym powierzchnia prostaty jest gładka.

Rozpoznanie stawia się w oparciu o stwierdzenie w badaniach laboratoryjnych zwiększenia stężenia swoistego antygenu sterczowego (prostatę – specific antygen – PSA) we krwi. Należy pamiętać, że może być on zwiększony także z wielu innych przyczyn. W procesie diagnostyki niezbędne jest także badanie USG przezodbytnicze (transrectal ultrasonography – TRUS), które pozwala uwidocznić granice oraz wewnętrzną strukturę gruczołu krokowego. Warunkiem postawienia ostatecznej diagnozy jest jednak badanie materiału cytologicznego lub histologicznego, pobranego z podejrzanej zmiany. Najczęściej wycinki pobiera się podczas wykonywania TRUS. Wycinek ocenia się także pod względem złośliwości wg Gleasona. Do oceny zaawansowania procesu nowotworowego służy, oprócz wymienionych już badań, rezonans magnetyczny, niekiedy z dodatkową cewką doodbytniczą. Jest to najdokładniejsza, nieinwazyjna metoda oceny zaawansowania miejscowego.

Wybór metody leczenia uzależniony jest od zaawansowania choroby, wieku chorego oraz jego stanu ogólnego. W grupie niskiego ryzyka możliwa jest jedynie aktywna obserwacja, a podjęcie leczenia następuje w momencie stwierdzenia progresji biochemicznej lub klinicznej. Wśród dostępnych metod leczenia wymienia się leczenie operacyjne, radioterapię oraz leczenie zachowawcze (leczenie hormonalne).

Zabieg operacyjny polega na całkowitym usunięciu gruczołu krokowego wraz z pęcherzykami nasiennymi i węzłami chłonnymi. Radioterapia może być wykonana metodą konwencjonalną lub tzw. brachyterapia, czyli miejscowe napromienianie jedynie okolicy guza (tylko gdy guz jest o niskiej złośliwości). Leczenie hormonalne natomiast stanowi podstawową metodę leczenia zachowawczego. Ma na celu wyeliminowanie męskich hormonów płciowych (androgenów) i zablokowanie receptorów androgenowych u chorych. Najprostszą formą hormonoterapii, obciążoną bardzo małym ryzykiem powikłań, jest wycięcie jąder. Wielu chorych jej jednak nie akceptuje, dlatego częściej stosuje się tzw. kastrację farmakologiczną za pomocą hormonów peptydowych.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • Gałecki P.: Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna. Kraków 2018, s. 2339-2341.

Reklama
(0)
Komentarze