Zaloguj
Reklama

Szpiczak mnogi: jeden z nowotworów wieku podeszłego

Czerwone krwinki
Fot. pantherstock
Czerwone krwinki
(0)

Szpiczak mnogi to nowotwór układu krwiotwórczego, który spotykany jest przede wszystkim u pacjentów będących w podeszłym wieku. Choroba objawia się dość niespecyficznie, ponieważ u chorych występować mogą m.in. dolegliwości bólowe, zaburzenia krzepnięcia krwi czy zaburzenia czynności nerek. Jakie więc dolegliwości powinny nasuwać podejrzenie szpiczaka mnogiego i jakie leczenie wdrażane jest u osób, u których wystąpi ta choroba?

Reklama

Spis treści:

  1. Szpiczak mnogi: etiopatogeneza
  2. Szpiczak mnogi: objawy
  3. Szpiczak mnogi: diagnostyka
  4. Szpiczak mnogi: leczenie
  5. Szpiczak mnogi: rokowania

Szpiczak mnogi (inaczej szpiczak plazmocytowy, ang. multiple myeloma) to choroba nowotworowa zaliczana do schorzeń układu krwiotwórczego. Typowo występuje on u osób starszych, będących powyżej 60. roku życia, zdarzają się jednak zachorowania również i w zdecydowanie młodszym wieku. Szpiczak mnogi rozwija się u mężczyzn częściej niż u kobiet, oprócz tego zauważalne jest także to, że schorzenie pojawia się częściej u przedstawicieli rasy czarnej niż białej.

Szpiczak mnogi: etiopatogeneza

Pomimo przeprowadzenia wielu różnorodnych badań, do dziś nie udało się ostatecznie ustalić, jakie są przyczyny szpiczaka mnogiego. Znane są jednak procesy, do których dochodzi w przebiegu schorzenia. Ogólnie jednostka związana jest z nadmiernym namnażaniem się plazmocytów, którymi są przekształcone limfocyty B.

W prawidłowych warunkach komórki te przekształcają się do plazmocytów pod wpływem jakiegoś bodźca, którym są zazwyczaj docierające do organizmu antygeny (np. bakteryjne lub wirusowe). W odpowiedzi na stymulację przez nie, komórki plazmatyczne zaczynają produkować przeciwciała. Podobnie bywa w przebiegu szpiczaka mnogiego – w jego przypadku plazmocyty produkują duże ilości immunoglobulin. Przeciwciała te są identyczne, dlatego też określane są one mianem monoklonalnych. Proces ich powstawania jest dla organizmu zdecydowanie niekorzystny – część objawów szpiczaka mnogiego wynika właśnie z nadprodukcji przeciwciał.

Nadmierna ilość immunoglobulin może odkładać się w nerkach, prowadząc do zaburzeń ich czynności. Dodatkowo ich obecność we krwi sprawia, że zwiększa się jej lepkość, co z kolei sprzyja pojawianiu się u chorych zaburzeń krzepnięcia.

W przebiegu szpiczaka mnogiego różnorodne dolegliwości występują jednak nie tylko ze względu na nadprodukcję przeciwciał w organizmie. Problemem bywa również nadmierne namnażanie się komórek plazmatycznych, które ostatecznie mogą wypierać ze szpiku kostnego inne, prawidłowe elementy morfotyczne krwi, takie jak białe krwinki czy płytki krwi.

Kolejną patologią związaną ze szpiczakiem mnogim jest wydzielanie przez komórki plazmatyczne cytokin, które mają zdolność stymulowania stanu zapalnego. Substancje te mogą m.in. pobudzać osteoklasty, czyli komórki odpowiedzialne za rozkład kości. Sprzyja to ostatecznie ich uszkodzeniu, ale i prowadzi do zwiększonego uwalniania wapnia z kości, czego efektem może być hiperkalcemia.

Szpiczak mnogi: objawy

Biorąc pod uwagę powyższe nietrudno się dziwić, że objawy szpiczaka mnogiego bywają bardzo różne. Najczęstszą dolegliwością są bóle kości, które pacjenci mogą odczuwać w obrębie lędźwiowego odcinka kręgosłupa, miednicy czy żebrach, zdarza się jednak i tak, że chory umiejscawia ból w obrębie czaszki czy kości długich.

Do innych możliwych objawów szpiczaka mnogiego zaliczane są m.in. takie dolegliwości, jak:

  • krwawienia,
  • utrata masy ciała,
  • poczucie znacznego osłabienia,
  • nietrzymanie moczu lub stolca,
  • niedowłady,
  • zaburzenia czucia,
  • osłabienie odporności,
  • objawy anemii (takie jak np. zmniejszenie tolerancji wysiłku czy bladość skóry),
  • bóle głowy,
  • spadek ostrości wzroku.

Warto tutaj nadmienić, że tak jak szpiczak mnogi może dawać wiele rozmaitych objawów, tak i możliwy jest całkowicie bezobjawowy przebieg choroby.

Szpiczak mnogi: diagnostyka

Przy podejrzeniu szpiczaka mnogiego wykonywany jest cały szereg różnych badań. Istotne są badania laboratoryjne, takie jak np. morfologia krwi, badania stężenia białek w surowicy, badanie stężenia wapnia we krwi oraz oznaczenie stężeń wykładników stanu zapalnego (takich jak OB czy CRP). Znaczenie mają również badania obrazowe, takie jak RTG, tomografia komputerowa czy obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego, dzięki którym możliwe jest wykrycie chociażby związanych z chorobą zmian w obrębie kośćca chorego.

Ilość badań wykonywanych w diagnostyce szpiczaka mnogiego rzeczywiście może wydawać się duża, ostatecznie jednak badania te są konieczne w celu przeprowadzenia chociażby dokładnej diagnostyki różnicowej. Wśród schorzeń, z którymi należy różnicowania szpiczaka, wymienić można m.in.:

  • hipergammaglobulinemię,
  • białaczkę,
  • twardzinę,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • chłoniaki,
  • amyloidozę,
  • obecność przerzutów nowotworowych w kościach.

Szpiczak mnogi: leczenie

Leczenie szpiczaka mnogiego bywa różne – wybór uzależniony jest chociażby od tego, jakiego dokładnie rodzaju dolegliwości pojawiają się u chorego. Ogólnie uważa się, że u tych osób, u których szpiczak przebiega bezobjawowo, leczenie nie jest w ogóle konieczne – pacjent jedynie powinien pozostawać pod stałą onkologa. Inaczej już bywa wtedy, gdy ze schorzeniem związanych jest występowanie u pacjenta wielu różnych dolegliwości.

W leczeniu szpiczaka mnogiego ostatecznie stosuje się zasadniczo wszystkie metody, które pacjenci kojarzą z leczeniem chorób nowotworowych. Wykorzystanie znajdują bowiem zarówno zabiegi operacyjne, jak i chemioterapia oraz radioterapia. Wtedy zaś, gdy jest to możliwe, u chorych wykonywany jest przeszczep szpiku kostnego.

Szpiczak mnogi: rokowania

Ogólnie rokowania pacjentów chorujących na szpiczaka bywają bardzo różne i uzależnione one są m.in. od tego, jaki jest wiek pacjenta, jak i od tego, czy ma on jakieś inne choroby przewlekłe. Im jednak wcześniej choroba zostanie rozpoznana i rozpoczęte zostanie jej leczenie, tym prognozy są po prostu lepsze – z tego właśnie względu wtedy, gdy pacjent zauważa u siebie jakieś niepokojące dolegliwości, powinien on jak najszybciej udać się do lekarza.

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze