Zaloguj
Reklama

Leukopenia – problem, którego objawem mogą być częste infekcje

Pudełko na tabletki
Fot. panthermedia
Pudełko na tabletki
(0)

Leukopenia to stan, w którym u pacjenta dochodzi do zmniejszenia ilości białych krwinek, czyli leukocytów, we krwi. Problem przebiegać może całkowicie bezobjawowo, mimo to jest on jednak poważny, ponieważ może w znaczący sposób zwiększać ryzyko infekcji. Jakie mogą być przyczyny leukopenii i w jaki sposób się ją leczy?

Reklama

Spis treści:

  1. Przyczyny leukopenii
  2. Objawy leukopenii
  3. Badania przy podejrzeniu leukopenii
  4. Leczenie leukopenii

W ludzkiej krwi wyróżnia się trzy rodzaje ciałek: krwinki czerwone (erytrocyty), krwinki białe (leukocyty) oraz płytki krwi (trombocyty). Do właściwego funkcjonowania organizmu niezbędne jest występowanie ich w krwiobiegu we właściwych ilościach – problemy zdrowotne mogą występować zarówno przy niedoborze, jak i nadmiarze poszczególnych krwinek. Jeden z nich jest zresztą doskonale znany – mowa tutaj o anemii (niedokrwistości), która wynikać może z niedoboru czerwonych krwinek. Mniej znanym, aczkolwiek również mogącym stwarzać poważne problemy zjawiskiem, jest leukopenia.

Przyczyny leukopenii

Leukopenia oznacza zmniejszenie ilości białych krwinek we krwi. Różne laboratoria miewają różne normy, zazwyczaj jednak przyjmuje się, że problem można rozpoznać wtedy, kiedy liczba leukocytów u pacjenta jest mniejsza od 4000 na mikrolitr krwi.

Leukopenia to termin dość ogólny, oznaczający po prostu to, że u pacjenta doszło do spadku ilości białych krwinek. Wyróżnia się – w zależności od tego, której populacji białych krwinek problem dotyczy – różne jej rodzaje i możliwe jest w związku z tym wystąpienie m.in. neutropenii (obniżenia ilości neutrofilów we krwi), limfocytopenii (spadku ilości limfocytów we krwi) czy monocytopenii (zmniejszenia ilości monocytów we krwi).

Przyczyny leukopenii bywają naprawdę różne – doprowadzać do niej mogą rozmaite choroby, ale i stosowanie pewnych leków. Wśród schorzeń, w których przebiegu dochodzić może do spadku ilości leukocytów we krwi, wymienić można przede wszystkim:

  • choroby autoimmunologiczne (takie jak np. toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów),
  • choroby nowotworowe (leukopenia spotykana bywa m.in. u osób chorujących na białaczkę),
  • choroby zakaźne (takie jak np. AIDS czy gruźlica),
  • choroby genetyczne (np. zespół Kostmanna),
  • choroby zapalne jelit,
  • niedobory ważnych witamin i innych substancji (m.in. kwasu foliowego, witaminy B12).

Leukopenia czasami bywa skutkiem ubocznym zastosowanego u pacjenta leczenia. Może ona rozwijać się w związku z leczeniem jakiejś choroby nowotworowej – możliwe jest jej wystąpienie zarówno po chemio-, jak i po radioterapii czy po przeszczepie szpiku. Czasami spotykana bywa ona po przyjmowaniu przez pacjenta pewnych leków – do farmaceutyków, które mogą wywoływać leukopenię, zaliczane są m.in.:

  • klozapina (stosowana w leczeniu schizofrenii),
  • antybiotyki z grupy cefalosporyn i penicylin,
  • glikokortykosteroidy,
  • interferon,
  • leki immunosupresyjne, takie jak np. takrolimus, cyklosporyna,
  • wykorzystywany w leczeniu uzależnienia od nikotyny bupropion.

Objawy leukopenii

Tak jak to wspomniano już wcześniej, leukopenia może przebiegać całkowicie bezobjawowo. Rolą białych krwinek jest jednak ochrona organizmu m.in. przed różnymi drobnoustrojami i wtedy, gdy w organizmie człowieka jest ich za mało, staje się on znacząco bardziej podatny na występowanie różnych infekcji. Leukopenię może więc sugerować częste występowanie objawów zakażeń, takich jak m.in. nawracające epizody gorączki, poczucie znacznego osłabienia, nadmierne pocenie się czy pojawianie się trudno gojących się ran (szczególnie w jamie ustnej).

Badania przy podejrzeniu leukopenii

W przypadku podejrzenia leukopenii niezbędne jest wykonanie przede wszystkim morfologii krwi z rozmazem. Badanie umożliwia wykrycie nie tylko zmniejszenia liczby leukocytów, ale i pozwala ono stwierdzić, których dokładnie białych krwinek pacjent posiada za mało. To, jakie badania zlecane są w dalszej kolejności, uzależnione jest od podejrzewanej przyczyny leukopenii. W diagnostyce problemu konieczne może bowiem być zarówno wykonanie badania stężenia witaminy B12, jak i biopsji szpiku czy badań obrazowych (takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny głowy) w celu poszukiwania ewentualnych zmian nowotworowych.

Leczenie leukopenii

Dokładna diagnostyka przy podejrzeniu leukopenii jest absolutnie wręcz kluczowa – leczy się bowiem nie samo obniżenie ilości leukocytów we krwi, lecz problem, który do tego stanu doprowadził. Wtedy, gdy do spadku ilości białych krwinek przyczyniły się przyjmowane przez pacjenta leki, konieczne może być ich odstawienie. U osób, u których leukopenia rozwinęła się w trakcie chemioterapii, konieczne może być czasowe przerwanie leczenia w celu umożliwienia organizmowi odbudowania populacji białych krwinek. Możliwa jest konieczność uzupełnienia niedoborów pewnych substancji odżywczych (np. kwasu foliowego), czasami w leczeniu leukopenii wykorzystuje się również środki stymulujące rozwój poszczególnych populacji białych krwinek (np. czynnik wzrostu kolonii granulocytów).

Pacjenci, u których stwierdzona zostanie leukopenia, otrzymują pewne zalecenia dotyczące codziennego postępowania – ich przestrzeganie ma na celu zminimalizować ryzyko wystąpienia zagrażających ich zdrowiu infekcji. Zaleca się im stosowanie zdrowej, zbilansowanej diety, jak i unikanie zachowań, wskutek których mogłyby pojawić się u nich jakieś rany. W przypadku osób z leukopenią niezalecane jest również to, aby przebywały one w większych skupiskach ludzkich (szczególnie w okresie jesienno-zimowym czy w trakcie trwania pandemii COVID-19).

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze