Zaloguj
Reklama

Szczególne rodzaje bólu u pacjentów paliatywnych

Autorzy: lek. Paulina Raczyńska
Szczególne rodzaje bólu u pacjentów paliatywnych
Fot. panthermedia
(0)

Bólem nazywamy subiektywne i przykre doświadczenie czuciowe i emocjonalne, związane najczęściej z powstałym uszkodzeniem tkanki. Ból u chorego na nowotwór obejmuje wszystkie rodzaje bólu występujące w przebiegu choroby, z uwzględnieniem przyczyn społecznych, duchowych i psychologicznych.

Reklama

Ból u chorego na nowotwór może być spowodowany bezpośrednio przez masę nowotworową naciekającą lub uciskającą różne struktury, wyniszczenie, leczenie onkologiczne oraz choroby współistniejące. Niezmiernie ważne jest staranne rozpoznanie rodzaju bólu i wybór właściwej metody leczenia.

Wśród rodzajów bólu występującego u pacjentów, które nastręczają wielu trudności terapeutycznych, znajdują się: ból przebijający, neuropatyczny, kostny oraz mięśniowo-powięziowy.

Ból przebijający to nagłe i ostre nasilenie dolegliwości bólowych, które pojawiają się pomimo odpowiedniego leczenia bólu podstawowego. Można go stwierdzić wtedy, gdy spełnione są oba kryteria:

  1. występuje ból stały lub długotrwały, czyli trwający >12 h/d,
  2. ból stały jest zadowalająco kontrolowany.

Warunkiem rozpoznania jest więc upewnienie się, że leczenie bólu stałego jest optymalne i nie mamy do czynienia z bólem wynikającym z końca czasu działania leku. Ból przebijający może mieć charakter idiopatyczny (niezależny od bodźca) lub incydentalny, czyli wywołany określonymi bodźcami (procedurą diagnostyczną lub leczniczą, kaszlem czy poruszaniem się). Niezależnie od charakteru bólu przebijającego podaje się dodatkową dawkę leku działającego natychmiastowo, a w przypadku bólu incydentalnego należy starać się zapobiegać jego wystąpieniu poprzez podanie dawki przed przypuszczalnym wystąpieniem czynnika go wywołującego.

Ból neuropatyczny związany jest z uszkodzeniem układu nerwowego. Ten rodzaj bólu opisywany jest jako piekący, strzelający i rwący. Często ma stały charakter i nie nasila się podczas ruchu. W postaciach zaawansowanych tego rodzaju bólu mogą towarzyszyć mu zmiany skórne w obrębie bólowego miejsca. W leczeniu tego rodzaju bólu zastosowanie znajdują leki przeciwdepresyjne lub przeciwpadaczkowe.

Ból kostny w opiece paliatywnej występuje w przeważającej większości u pacjentów z przerzutami nowotworowymi do kości, najczęściej raka piersi, gruczołu krokowego, tarczycy, płuca czy jelita grubego. Ból ten jest bólem stałym, nasilającym się podczas wysiłku fizycznego i ruchu. Podstawowymi lekami wykazującymi skuteczność w tym rodzaju bólu są niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Ból mięśniowo-powięziowy występuje często u chorych na nowotwory w stadium zaawansowanym, szczególnie wyniszczonych i unieruchomionych. Czynnikami nasilającymi ból są u tych chorych zmiany patologiczne w kościach i stawach, ucisk na korzenie nerwowe, stres, nieprawidłowa postawa ciała, urazy, zakażenia czy wysiłek fizyczny. Charakterystyczna dla tego rodzaju bólu jest obecność tzw. punktów spustowych, czyli obszarów mięśnia, który nie rozkurcza się wskutek zaburzenia czynności kanałów wapniowych. Strategia postępowania polega na dążeniu do przywrócenia prawidłowej długości i siły mięśni.

Choroba nowotworowa, szczególnie w stadium paliatywnym, jest dla chorego bardzo trudnym czasem, dodatkowo obciążanym przez napady silnego i często nieustępującego bólu. Warto zatem zdawać sobie sprawę, że istnieją skuteczne metody radzenia sobie z nim, które zdecydowanie podnoszą komfort życia pacjentów w stanie terminalnym.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • Gałecki P.: Interna Szczeklika. Kraków 2018, s. 2608-2623.

Reklama
(0)
Komentarze