Zaloguj
Reklama

Nowotwory kobiece

Nowotwory narządów płciowych, łącznie z rakiem piersi, są najczęstszymi nowotworami żeńskiej populacji. Do grupy tej zaliczamy guzy rozwijające się w jajnikach, jajowodach, w trzonie i szyjce macicy, w pochwie oraz w sromie. Znaczny odsetek to nowotwory złośliwe a rokowanie i wyniki postępowania terapeutycznego zależą od stopnia zaawansowania i tempa wdrożenia odpowiednich działań leczniczych a wcześniej, skutecznej profilaktyki. W 2013 roku, według danych Krajowego rejestru nowotworów w Polsce zachorowały:  5706 kobiet na raka trzonu macicy, 2909 kobiet na raka szyjki macicy, 3639 kobiet na raka jajnika, 490 kobiet na raka sromu. Na raka sutka zachorowało 17701 kobiet i jest to nowotwór o największej zapadalności wśród kobiet Polskiej populacji.

Niektóre nowotwory ginekologiczne, dla postawienia rozpoznania nie wymagają wysoko specjalistycznej diagnostyki: lekarz może rozpoznać je lub przynajmniej wysunąć podejrzenie podczas rutynowego badania ginekologicznego (np. rak sromu). Inne (np. rak szyjki macicy) narzucają wykonanie cytologii materiału pobranego specjalną szczoteczką celem oceny występowania atypii komórek albo potwierdzenia ich prawidłowej budowy. Często, dla dokładnego zbadania dolnej części narządów rozrodczych: kanału i powierzchni szyjki macicy, sromu oraz pochwy wykonuje się kolposkopię.  Stopień zaawansowania, po stwierdzeniu obecności zmiany złośliwej, ocenia się w badaniach obrazowych (od USG poprzez tomografię komputerową i rezonans magnetyczny do badań inwazyjnych włącznie).

Onkologiczny niepokój ginekologiczny powinny wzbudzić wszystkie objawy dotyczące narządów płciowych, dotychczas nieobserwowane. Utrzymujące się bóle miednicy mniejszej, okolicy lędźwiowo- krzyżowej kręgosłupa czy krwawienia z dróg rodnych poza planowanym terminem miesiączki lub już po menopauzie, powinny być sygnałem do szybkiego zgłoszenia się do ginekologa celem wyjaśnienia ich przyczyny.

W ramach programów wczesnego wykrywania nowotworów, niektóre kobiety, spełniające kryterium wieku, zapraszane są na profilaktyczne badania mające zapewnić pełną, skuteczną kontrolę onkologiczną. W Polsce od kilku lat zaleca się wykonywanie mammografii u kobiet między 50 a 69 rokiem życia i badania cytologicznego miedzy 25 a 59 rokiem życia. Panie, których to dotyczy mogą wykonać badanie zupełnie bezpłatnie, pod warunkiem stawienia się do danego ośrodka biorącego udział w akcji profilaktycznej najwcześniej dwa lata po ostatnich badaniach również z programu.

Poza tym, jako ze warunkiem wczesnego wykrycia i skutecznego leczenia wszystkich nowotworów, w tym ginekologicznych są regularne badania okresowe (badanie kliniczne, cytologia szyjki macicy, w razie wskazań poszerzenie diagnostyki o USG i USG przez pochwowe, oznaczenie stężenia hormonów płciowych i dla wybranej grupy chorych również markery nowotworowe, np. Ca 125 ), każda kobieta, nawet w pełni zdrowia powinna pamiętać o corocznej wizycie u ginekologa.

Duże znaczenie w zwalczaniu złośliwych nowotworów żeńskiego układu rozrodczego ma rozpoznanie stanów przedrakowych  w których nowotwór rozwija się statystycznie częściej niż w narządzie zdrowym (np. rogowacenie białe czy niektóre postacie nadżerki szyjki macicy). W profilaktyce nowotworów ginekologicznych, poza regularnymi badaniami klinicznymi i poszerzoną diagnostyką, zwraca się szczególną uwagę na edukację kobiet w zakresie higieny życia, zdrowia seksualnego, dbałości o kondycję fizyczną i aktywność ruchową i sposób odżywiania (spożywania dużej ilości warzyw i owoców, ograniczenia spożywania alkoholu i produktów bogatych w tłuszcze zwierzęce), obserwacji uwarunkowań genetycznych, czynników zwiększających ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe ginekologiczne, których można uniknąć, aby w pełni chronić się przed rozwojem raka.

Leczenie hormonalne, w tym antykoncepcja może mieć różny wpływ na rozwój nowotworów ginekologicznych, stad decyzje o stosowaniu leków hormonalnych należy podejmować po konsultacji z ginekologiem.