Zaloguj
Reklama

Rak piersi – wczesna diagnostyka, leczenie i rekonstrukcja sutka

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • Principles & Practice of Surgery 6th Edition, pod redakcją O. James Garden, Edra Urban&Partner, 2015

Kategorie ICD:


Rak piersi – wczesna diagnostyka, leczenie i rekonstrukcja sutka
Fot. pantherstock
(0)

Niemal połowa pacjentek z operacyjnym rakiem sutka leczona chirurgicznie umiera, ponieważ w momencie operacji obecne są już przerzuty odległe. Oznacza to, że w chwili rozpoznania choroba była już uogólniona, a to z kolei w znaczący sposób pogarsza rokowanie. Dlatego też niezwykle istotna jest wczesna diagnostyka raka sutka. Z drugiej strony postęp medycyny pozwala na zaproponowanie odpowiedniej terapii niemal wszystkim pacjentkom ze zdiagnozowaną chorobą. Warto zatem zapoznać się z podstawowymi metodami leczenia, by lepiej zrozumieć, która opcja terapeutyczna jest najlepsza.

Wczesna diagnostyka – niepokojące objawy

W praktyce klinicznej niemal każdy ginekolog wykonuje okresowe badania piersi, mimo że z założenia odpowiedzialny za wczesną diagnostykę chorób sutka powinien być chirurg albo onkolog. Oczywiście jest to bardzo pożądane zjawisko ponieważ znacząco wpływa na wzrost wykrywalności chorób nowotworowych w obrębie piersi. Jednocześnie warto zaznaczyć, ze średnio 1 na 10 kobiet w Polsce rozwinie w ciągu swojego życia chorobę sutka, a część z nich zachoruje właśnie na raka piersi. Dlatego też niezwykle ważne jest by pacjentki w każdym wieku, począwszy od okresu dojrzewania, miały świadomość jakie objawy są szczególnie niepokojące i powinny skłonić do wizyty u lekarza specjalisty.

Należą do nich między innymi:

  • obecność guzka w obrębie piersi, wcześniej niezauważalnego, który nie ulega zmianom w trakcie trwania cyklu miesiączkowego,
  • niepokojący obszar w obrębie skóry piersi, na przykład: zmiana zabarwienia, obecność zmiany zapalnej, pojawienie się owrzodzenia,
  • ból w obrębie piersi niezwiązany z cyklem menstruacyjnym, szczególnie nasilający się wraz z upływem czasu,
  • wyciek z brodawki sutkowej, szczególnie treści surowiczej albo krwistej,
  • wciągniecie brodawki sutkowej, złuszczanie się lub obrzęk w jej obrębie.

Wczesna diagnostyka – samobadanie i badanie kliniczne sutka

Badanie palpacyjne piersi jest jednym z podstawowych sposobów rozpoznawania zmian chorobowych w obrębie gruczołu sutkowego. Powinno być wykonywane przede wszystkim samodzielnie. Regularne badanie pozwala kobiecie na dokładną ocenę oraz wykrycie nawet najmniejszych zmian. Jednak, by tego typu wczesna diagnostyka zmian chorobowych była skuteczna, niezbędna jest odpowiednia technika wykonania samobadania. W tym celu należy:

  1. Samobadanie gruczołów sutkowych wykonywać regularnie, w odstępie miesiące, zawsze w tym samym dniu cyklu. Najlepiej kilka dni po ustaniu krwawienia miesiączkowego. W trakcie trwania cyklu menstruacyjnego, zmienia się struktura piersi. Wybranie jednego dnia cyklu pozwala na ocenę sutka o takiej samej budowie zależnej od stężenia hormonów płciowych.
  2. Samobadanie najlepiej wykonywać w spokojnym momencie dnia, na przykład po wieczornej kąpieli. Należy stanąć przed lustrem i w pierwszym etapie dokładnie ocenić za pomocą wzroku budowę i symetrię piersi. Najpierw w pozycji z ramionami wzdłuż ciała, następnie z ramionami uniesionymi powyżej głowy oraz z ramionami wspartymi na biodrach.
  3. Następnie należy unieść jedną rękę i założyć ją za głowę. Przeciwstawną ręką rozpocząć badanie piersi po stronie ręki uniesionej. Sutki bada się opuszkami palców w celu zlokalizowania jakiejkolwiek zmiany guzowatej. Najlepiej badanie przeprowadzać ruchem okrężnym, nie należy zapominać o elemencie gruczołu sutkowego nazywanego ogonem Spence’a (znajduje się bocznie od sutka, do przodu od dołu pachowego).
  4. Po zbadaniu obu piersi, należy pamiętać o uciśnięciu brodawki sutkowej w celu oceny obecności jakiejkolwiek wydzieliny. Niezwykle istotne jest również zbadanie okolicznych węzłów chłonnych w szczególności nad- i podobojczykowych

Badanie w gabinecie lekarskim przebiega analogicznie z ta różnicą, ze lekarz badający nie powinien zapominać o zbadaniu sutka w pozycji leżącej. W momencie, gdy piersi swobodnie opadają zwiększa się możliwość wykrycia zmian, które w pozycji stojącej nie były dostępne badaniu palpacyjnemu.

Wczesna diagnostyka – badania obrazowe

Badanie mammograficzne piersi jest uznawane za tak zwane badanie przesiewowe. Uważa się, że z największą czułością pozwala na identyfikacje jakichkolwiek zmian w obrębie sutka. W Polsce przesiew za pomocą mammografii obejmuje kobiety między 50. a 69 rokiem życia. Badanie powinno odbywać się raz na dwa lata, chyba ze występują dodatkowe czynniki ryzyka. Samo badanie wymaga ucisku sutka między dwiema płytkami radiologicznymi (sutek poddany uciskowi staje się spłaszczony, co pozwala na uzyskanie dokładniejszego obrazu). Mammografia pozwala na uwidocznienie zmian guzowatych, obszarów zniekształconego miąższu i mikrozwapnień. Warto jednocześnie wspomnieć, że badanie to ma niewielką wartość diagnostyczną w przypadku kobiet poniżej 35. roku życia ze względu na słabą przepuszczalność promieniowania rentgenowskiego przez tkankę sutka w tym wieku. W przypadku tych pacjentek lepszą metodą obrazowania jest badanie USG.

fot. panthermedia

Leczenie nowotworów sutka

W momencie zdiagnozowania podejrzanych zmian w obrębie gruczołów sutkowych niezbędne jest wykonanie biopsji cienko lub gruboigłowej. W ten sposób materiał pobrany z guza, poddawany jest ocenie histopatologicznej, co pozwala na określenie rodzaju histopatologicznego raka. Informacja ta w połączeniu z oceną stopnia zaawansowania choroby według klasyfikacji TNM pozwala na podjęcie decyzji o wyborze jak najlepszej terapii.

  • leczenie miejscowe – leczenie oszczędzające sutek – w przypadku obecności małego, operacyjnego raka sutka metoda wycięcia zmiany z następową radioterapią jest tak samo skuteczna jak mastektomia. Guz wycina się z jednocentymetrowym marginesem niezmienionej tkanki. Po wykonaniu zabiegu pacjentkę kieruje się na obowiązkowe leczenie za pomocą radioterapii. Metoda ta, w przypadku małych guzów, jest szczególnie polecana ze względu na aspekty psychologiczne. Efekt kosmetyczny po wycięciu guza zwykle jest bardzo dobry, a pacjentka zachowuje dobry stan psychiczny.
  • całkowita mastektomia – jest to metoda alternatywna w stosunku do leczenia miejscowego, polegająca na usunięciu całego gruczołu sutkowego zwykle z okolicznymi węzłami pachowymi. Wykonanie jej jest zalecane w przypadku, gdy: guz przekracza 4 cm, jeśli istnieje więcej niż jedno ognisko raka albo gdy radioterapia jest niedostępna albo przeciwskazana.  
  • leczenie układowe – może być stosowane jako terapia dodatkowa po leczeniu chirurgicznym albo jako pierwotna terapia przed wdrożeniem leczenia chirurgicznego. Obejmuje ono dwie metody leczenia ogólnego. Pierwsza z nich to chemioterapia, głównie za pomocą takich leków jak: adriamycyna, cyklofosfamid, epirubicyna. Druga z metod to leczenie za pomocą hormonoterapii. Opiera się ono na usunięciu jajników lub podawaniu leków hamujących wydzielanie estrogenów. Metoda ta jest stosowana wyłącznie w przypadku obecności receptorów estrogenowych i progesteronowych w komórkach raka. Celem jest zablokowanie wpływu tych hormonów na guz, który pod ich wpływem ulega rozrostowi.

Rekonstrukcja sutka

W przypadku, gdy wykonywany jest zabieg amputacji sutka niezwykle istotny jest aspekt psychologiczny. Około 30% kobiet z rakiem piersi przez rok od ustalenia diagnozy ma stany lękowe lub depresję. Wskaźnik ten jest wyraźnie wyższy u kobiet poddanych zabiegowi mastektomii. Dlatego też należy doceniać psychologiczne korzyści związane z rekonstrukcją sutką, w szczególności tą wykonywaną podczas pierwotnego zabiegu resekcyjnego. Metoda ta polega na umieszczeniu w czasie wykonywania mastektomii implantu pod mięśniami klatki piersiowej. Możliwe jest również założenia ekspandera, który ma przygotować pierś do założenia implantu w przyszłości. Alternatywna metoda rekonstrukcji piersi polega na użyciu płatów skórno-mięśniowych z zastosowaniem implantu.

(0)
Reklama
Komentarze