Zaloguj
Reklama

Dieta po gastrektomii - ważne informacje dla pacjenta

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1). Fizjologia człowieka Podręcznik dla studentów medycyny; Redaktor naukowy: Konturek Stanisław J.; Urban & Partner, 2012
    2). Żywienie w chorobach przewodu pokarmowego; Wieczorek-Chełmińska Zofia; WYDAWNICTWO LEKARSKIE PZWL; 2014
    3)CHIRURGIA. Przełyk, żołądek o dwunastnica, otyłość patologiczna.; Josef E. Fischer Josef E. Fischer; wyd. Medipage Warszawa 2011, wyd.1

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Dieta po gastrektomii - ważne informacje dla pacjenta
Fot. Shutterstock
(4)

Gastrektomia jest to zabieg operacyjny całkowitego (gastrektomia totalna lub całkowita) bądź częściowego (gastrektomia subtotalna) usunięcia żołądka. Jest to forma leczenia chirurgicznego nowotworów żołądka, zabiegiem ratującym w ciężkich postaciach choroby wrzodowej, zwłaszcza powikłanej perforacją, w trudnych do opanowania innymi sposobami (głównie endoskopowymi) krwawieniach z żołądka. Z uwagi na złożone funkcje w organizmie człowieka, usunięcie żołądka wiąże się z licznymi konsekwencjami, wymaga od pacjenta dyscypliny w okresie pooperacyjnym i zmiany stylu życia.

Reklama

Funkcje żołądka

Żołądek, jako część przewodu pokarmowego czasowo gromadzi pokarmy połknięte, przygotowując je do dalszych etapów obróbki- trawienia i wchłaniania. Komórki budujące ścianę żołądka wytwarzają u zdrowego człowieka średnio dwa litry soku żołądkowego każdego dnia. Jego głównym składnikiem jest woda (99%), poza tym zawiera kwas solny, enzymy trawienne i śluz, elektrolity i składniki układu antygenowego AB0. Bardzo ważnym białkiem wydzielanym w żołądku jest tak zwany czynnik wewnętrzny Castle’a( produkowany przez komórki okładzinowe), który wiąże i wspomaga wchłanianie witaminy B12, biorącej udział w syntezie i dojrzewaniu krwinek czerwonych.

Komórki okładzinowe wydzielają poza tym kwas solny, który obniżając pH w świetle przewodu pokarmowego działa bakteriobójczo, czyniąc pokarm jałowym już na pierwszych etapach trawienia. W komórkach głównych błony śluzowej żołądka wydzielany jest pepsynogen, nieczynny proenzym, który pod wpływem kwasu solnego w żołądku zamieniany zostaje na enzym – pepsynę, odpowiadający za rozkład dużych cząstek białka – polipeptydów na mniejsze, rozpoczynając proces ich trawienia. 

Inne komórki wydzielają śluz, który tworzy barierę zabezpieczającą przed samouszkodzeniem. W komórkach APUD, należących do grupy rozsianych komórek endokrynnych powstaje gastryna – hormon pobudzający wydzielania kwasu solnego i pepsyny, motorykę żołądka i jelit oraz skurcze i opróżnianie pęcherzyka żółciowego. Gastryna ponadto działa stymulująco- troficznie na odnowę komórek żołądka, dwunastnicy, jelita czczego, krętego i okrężnicy.  Ścianę żołądka budują mięśnie- na skutek ich skurczów treść pokarmowa znajdująca się w jego świetle ulega wymieszaniu z sokiem żołądkowym i jest aktywnie pasażowana do dalszych odcinków przewodu pokarmowego.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe, usunięcie żołądka wiąże się z licznymi konsekwencjami. Wymaga od pacjenta dyscypliny w okresie pooperacyjnym, w obserwacji długofalowej, dla uniknięcia powikłań odległych- zmiany stylu życia, przyzwyczajeń dietetycznych i akceptacji nowych zaleceń nie raz eliminujących największe dotychczasowe kulinarne przyjemności.

Strategia postępowania po gastrektomii

Bezpośrednio po zabiegu przewód pokarmowy wymaga czasowego odciążenia.  Wytworzone zespolenie przełykowo- jelitowe, dla zapewnienia optymalnych warunków gojenia nie może być drażnione, narażone na działanie enzymów trawiennych, zmiennych temperatur. Przez pierwszych kilka dni pacjent powinien być w związku z tym żywiony do jejunostmii,  jeśli taki dostęp został wytworzony. Mikrojejunostomia  to cienki dren, którego ujście znajduje się w jelicie czczym(około 40 centymetrów od dwunastnicy), koniec wyprowadzony jest na powłoki brzuszne. Umożliwia podaż diety przemysłowej pełnowartościowej  bezpośrednio do jelita cienkiego, gdzie pełne spektrum składników odżywczych  jest  trawione i  aktywnie wchłaniane.  Alternatywą pozostaje żywienie pozajelitowe, niepraktykowane w wielu szpitalach bądź zarezerwowane dla chorych obciążonych największym ryzkiem niedożywienia okołooperacyjnego.

Jeśli nie obserwuje się wczesnych powikłań, na 4-5 dobę pooperacyjną wykonuje się tak zwaną próbę szczelności i drożności zespolenia- najczęściej radiologiczną. Podczas RTG klatki piersiowej i jamy brzusznej, w pozycji stojącej doustnie podaje się pacjentowi łyk wody z rozpuszczonym bezpiecznym środkiem kontrastowym i ocenia się ewentualny wyciek środka kontrastowego poza światło przewodu pokarmowego z miejsca szwów mechanicznych. Jeśli w ocenie radiologicznej zespolenie jest szczelne i pasaż przez nie nie jest zaburzony, stopniowo rozszerza się dietę doustna, rozpoczynając od podaży wody, następnie płynów klarownych, kisieli, kleików z ryżu lub kaszy manny. Stosownie do tolerancji dietę rozszerza się o rosoły warzywne, przetarte owoce, warzywa, lekkie zupy, białe pieczywo. 

fot. panthermedia

Pokarmy podawane nie powinny być zbyt słodkie, aby uniknąć wczesnego zespołu poresekcyjnego. Mniej więcej po tygodniu od zabiegu, przy dobrej tolerancji dotychczas stosowanej diety, można wprowadzić tłuczone ziemniaki oraz źródła pełnowartościowego białka: jajka na miękko, chude gotowane zmielone mięsa, nabiał.

Reklama
(4)
Komentarze