Zaloguj
Reklama

Bóle przebijające w onkologii

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1. Chory na nowotwór - kompendium leczenia bólu.; Malec-Milewska M.; Krajnik M.; Medical Education, Warszawa 2013, wyd.1.
    2. Leczenie bólu. Wordliczek J.; Dobrogowski J.; Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 2011, wyd.2.

Kategorie ICD:


Bóle przebijające w onkologii
Fot. Shutterstock
(0)

Ból jest dolegliwością zgłaszaną przez niemal wszystkich pacjentów onkologicznych, na którymś etapie diagnostyki i leczenia. Poza bólem przewlekłym, w terapii chorego onkologicznego bardzo istotnym problemem klinicznym są bóle przebijające, ostre, napadowe, gwałtownie narastające, o średnim lub dużym nasileniu. Warto zwrócić uwagę na odmienności terapii bólu przebijającego, gdyż skuteczność standardowych terapii bywa w tym wskazaniu niepełna.  

Ból w chorobie nowotworowej

Ból jest dolegliwością zgłaszaną przez większość pacjentów onkologicznych, na którymś etapie diagnostyki i leczenia. Może być pierwszym, nieswoistym objawem choroby, pojawia się wśród innych symptomów, towarzyszy leczeniu- onkologicznemu, chirurgicznemu, nie rzadko to znak nawrotu choroby czy niepowodzenia terapii, w przypadku progresji. W terminalnej fazie choroby nowotworowej niemal wszyscy pacjenci wymagają stałego dostępu do analgetyków. Terapię rozpoczyna się od tych słabiej działających, bazując na drabinie analgetycznej wg. WHO, włączając kolejne leki z silniej działających grup, stosownie do dolegliwości, skuteczności i indywidualnej tolerancji chorego. Leki opioidowe zarezerwowane są dla bólu silnego i bardzo silnego, gdy jego natężenie jest mniejsze, poleca się niesteroidowe leki przeciwzapalne. Mimo skutecznej terapii przewlekłej, bardzo wysokich dawek leków z różnych grup, terapii inwazyjnych i wspomagających, większość chorych, poza bólem przewlekłym, doświadcza ataków bólu przebijającego. 

Ból przebijający jest typu ostrego

Napadowy, gwałtownie narastający, oceniany przez pacjenta jako ból o średnim i dużym nasileniu. Pojawia się okresowo, najczęściej niezależnie od dawek i stosowanych leków, nawet w skutecznej terapii bólu przewlekłego. Częstość i natężenie ataków są bardzo indywidualne, raczej nie mają związku z płcią, wiekiem, jednostką chorobową czy narządem zajętym procesem nowotworowym. Umiejscowienie bólu przebijającego pozostaje w ścisłej relacji do bólu przewlekłego, częstość ataków waha się od kilku w ciągu dnia do rzadkich, epizodycznych, trudnych do przewidzenia. U niektórych pacjentów znane są czynniki spustowe obserwowanych dolegliwości i pory występowania, co daje możliwość przyjęcia dawki leku profilaktycznie. U innych napady są niespodziewane, nie obserwuje się również stanów przepowiadających czy aury. Do okoliczności potęgujących zalicza się gwałtowny ruch, dotyk- nawet delikatny i dla zdrowego człowieka przyjemny, kontakt z gorącym czy bardzo zimnym przedmiotem, czynności fizjologiczne - połykanie, kaszel, defekacja, głębszy oddech czy też pogorszenie stanu psychicznego, pobudzenie emocjonalne czy nerwowe. Częste ataki bólu przebijającego są istotnym problemem klinicznym. Chory w obawie przed kolejnym unika sytuacji wywołujących poprzedni- nie rzadko osłabia to jego aktywność, pogarsza nastrój, jakość życia i obniża chęć aktywnej walki z chorobą.

fot. shutterstock

Porozmawiaj z lekarzem

Wywiad lekarza z pacjentem, skrupulatnie zebrany jest istotnym narzędziem w podejmowaniu decyzji modyfikujących dotychczasową farmakoterapię. To pacjent zna najlepiej swoje ciało, tolerancję leków i odczucia, co do ich skuteczności. Należy zwrócić uwagę na charakter bólu i jego nasilenie opisywane przez chorego, najczęstszą lokalizację, promieniowanie, porę występowania, czas narastania i trwania, zmienność kolejnych napadów oraz objawy przepowiadające i poprzedzające, czynniki nasilające ból. Poza tym, zanim podejmie się jakiekolwiek decyzje należy zweryfikować podstawowe leczenie przeciwbólowe- czy wystarczające i skuteczne.

(0)
Reklama
Komentarze